ضیافت و رایزنی برای صندلی ریاست؛ عارف یا لاریجانی؟

رایزنیها برای تعیین ترکیب هیئت رئیسه مجلس دهم شدت گرفته است، در حالی که هر دو گروه سعی میکنند رقابت پنهانیشان را علنی نکنند، اما یارکشیها و نشستهای پشت پرده ادامه دارد.

رقابت پنهان برای نشستن بر صندلی ریاست مجلس میان لاریجانی و عارف ادامه دارد. دولت میگوید که هیچ دخالتی در این حوزه نخواهد داشت.

به استناد آمار اعلام شده از سوی وزارت کشور اعتدالگرایان ۴۱ درصد کرسیهای دهمین دوره مجلس شورای اسلامی را در اختیار دارند و اصولگرایان ۲۹ درصد. ۲۸ درصد کرسیهای پارلمان ایران هم در اختیار افرادی است که نه در هیچ یک از این دو فهرست جایی نداشته و با عنوان مستقل به مجلس رسیدهاند.

براساس همین ترکیب، لایهای از حامیان دولت ریاست مجلس را حق اصلاحطلبان و به صورت ویژه محمدرضا عارف میدانند و معتقدند که نباید ریاست لاریجانی ادامه یابد. در مقابل لایهای از حامیان دولت هم به همراه اصولگرایان باقیمانده در مجلس معتقدند که ریاست لاریجانی در مجلس کاربردیتر و برای دولت موثرتر است.

آنگونه که معاون پارلمانی رئیس جمهوری ایران گفته دولت قصد دخالت در تعیین ترکیب هیات رئیسه مجلس را ندارد. اما عصر شنبه ۱۸ اردیبهشت حسن روحانی گروهی از منتخبان مجلس را که با دولت همسوتر هستند، به ضیافت شام فراخواند. جمعی که به روایت رسانههای همسو با دولت ۱۵۸ راهیافته به مجلس را در برمیگرفت. پس از این نشست بود که برخی رسانهها از «قطعی شدن ریاست عارف» در فراکسیون اعتدال خبر دادند و محمدرضا عارف هم صبح روز یکشنبه راهی قم شد تا با گروهی از مراجع دیدار کند.

اما همزمان با نشست اعتدالگرایان، اصولگرایان و حامیان لاریجانی نیز در یک جمع ۱۸۰ نفره کنار هم نشستند تا سومین جلسه مشترک خود را برای تشکیل یک فراکسیون مشترک تشکیل دهند. نکته قابل تامل این است که بر اساس نتایج اعلام شده دستکم ۱۱۹ منتخب از اعتدالگرایان و ۸۳ منتخب از اصولگرایان به مجلس راه یافتهاند، اما نشست اصولگرایان پرتعدادتر از اعتدالگرایان برگزار شده است.

رای نامزدهای مشترک در سبد لاریجانی

حسن روحانی پیروزیاش در انتخابات ۹۲ را مدیون کنارهگیری عارف و ائتلاف نانوشتهای است که میان او و خودش شکل گرفت. برای همین هم در فردای اعلام نتیجه انتخابات مجلس دهم، محمدرضا عارف را همراه خود به یزد برد تا شاید به صورت تلویحی این پیام را به او و حامیانش برساند که از ریاست عارف حمایت میکند.

اما حتی اگر فرض را بر این بگذاریم که بهرغم گفته انصاری مبنی بر عدم دخالت دولت در تعیین ترکیب هیات رئیسه، دولت حامی عارف است، بازهم اصلاحطلبان نمیتوانند ریاست عارف را قطعی بدانند. بخشی از ۱۱۸ منتخب راهیافته به مجلس از فهرست اعتدالگرایان نامزدهای مشترک میان حامیان لاریجانی بیرون از ائتلاف اصولگرایان و حامیان دولت هستند که به هنگام رایگیری لاریجانی را به عارف ترجیح خواهند داد.

از سوی دیگر حتی بخشی از حامیان دولت هم ریاست لاریجانی را موثرتر از عارف میدانند و بر این باورند که لاریجانی در هنگام اختلاف نطر دولت و مجلس میتوان نقش میانجی را بازی کند و همراهانش را به نفع دولت متقاعد.

علاوه بر این ۸۱ نماینده مستقل در مجلس دهم هم نقش تعیین کنندهای در تعیین ترکیب هیات رئیسه خواهند داشت. به صروت طبیعی باید انتظار داشت که این نمایندگان به سمت دولت متمایل شوند اما یارگیری اصولگرایان در همایش پیش از تشکیل مجلس نشان میدهد که آنها از همین حالا بخش زیادی از مستقلها را جذب کردهاند.

لاریجانی، عارف، مطهری

اگر اتفاق غیر منتظرهای رخ ندهد و رایزنیها همینطور ادامه یابند، باید منتظر یک هیات رئیسه ترکیبی در مجلس دهم بود؛ به این شکل که علی مطهری به عنوان نقطه مشترک هر دو جریان در میانه بایستد و لاریجانی و عارف هم به یک توافق برای نحوه اداره مجلس برسند. شاید توافق ریاست سالانه و گردشی هر یک از این دو و شاید هم واگذاری ریاست به یکی و در اختیار گرفتن مرکز پژوهشها و کمیسیونهای اصلی مجلس توسط دیگری.

این میتواند بهترین اتفاق برای هر دو گروهی باشد که در انتخابات هفتم اسفند به کمک یکدیگر آمدند و در مقابل ائتلاف اصولگرایان به پیروزی رسیدند. ترکیبی که دولت روحانی در سه سال گذشته در هیئت وزیران ساخته است و حالا در مجلس هم میتواند شکل بگیرد.